Het vaardigheidscentrum in de opleiding Tandheelkunde
De opleiding tot tandarts vraagt bijzondere aandacht voor het aanleren van fijne, manuele vaardigheden. Studenten tandheelkunde kunnen immers de talloze tandbehandelingen en mondverzorgingstechnieken niet op patiënten leren. Daarom gebruiken ze modellen en fantomen, en plastieken tanden en kunststofkaken waarop ze kunnen oefenen totdat zij voldoende vaardig zijn om te starten met patiëntenverzorging.
In het Centrum voor Zelfstudie en Vaardigheidstraining trainen studenten deze vaardigheden dagelijks. Al in het eerste bachelorjaar tandheelkunde starten de vaardigheidstrainingen en leren studenten in een preklinische praktijkomgeving, stapsgewijs en onder voortdurende begeleiding van assistenten en professoren diverse behandelingen aan. In de loop van de opleiding tot tandarts worden uiteenlopende opdrachten en behandelingen aangeleerd en dit volgens een klimmende moeilijkheidsgraad. Alle deeldomeinen van de tandheelkunde komen hierbij aan bod. Op regelmatige tijdstippen worden de verworven vaardigheden getoetst. Elke student krijgt individuele terugkoppeling over zijn prestatie, zodat bijsturing mogelijk is.
Het preklinisch onderwijs in de tandheelkunde is een prioriteit in de opleiding en neemt een aanzienlijk deel van het lessurenpakket voor haar rekening.
Het centrum, onder leiding van prof. E. Wierinck, beschikt over 72 moderne opleidingstafels voorzien van het nodige roterend instrumentarium, een infrastructuur voor conventionele en digitale radiografie en een gipsruimte. Iedere student krijgt zijn eigen werktafel toegewezen.
Een instructor moet voorafgaand aan een tandheelkundige preklinische oefening de stappen, criteria en te verwachten resultaten kunnen demonstreren aan een grote groep studenten tegelijk. Deze audiovisuele informatie moet dan ook constant ter beschikking staan van de student zodat deze zijn werkstuk kan toetsen, tijdens en op het eind van de oefening, aan het ideale voorbeeld. Daarom werd een voor de tandheelkundige opleiding volledig op maat gemaakte multimedia demo-setting uitgedacht waarmee life en real-time informatie en beelden kunnen toegeleverd worden aan de student. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een gekoppelde hardware met hierin een documentencamera, een draadloze intraorale camera met zoomfunctie, een Big-Brother 
observatiecamera met zoomfunctie, een operatiemicroscoop met ingebouwde camera, een video recorder, een video/DVD speler, en een centrale computer die met de aangepaste programma's alles registreert en archiveert. Een dummy fantoomkop en buste met alle nodige perifere tandheelkundige apparatuur dient als een simulator waarop de demonstraties kunnen geschieden. Alles wordt rechtstreeks op strategisch opgestelde LCD schermen weergegeven voor de studenten en de operator. Beelden kunnen worden gestockeerd en bewerkt zodat een blijvend informatiebestand kan aangelegd worden, ten allen tijde raadpleegbaar en actualiseerbaar. Een projectopvolger zorgt voor een permanente ondersteuning van de preklinische demonstratiesetting en voor de stockage van al het verzamelde demo-materiaal. Dit wordt dan bewerkt en ter beschikking gesteld in een zelfstudie bibliotheek en in een Toledo omgeving. Tevens zorgt deze projectopvolger voor de opvolging en evaluatie van de implementatie zodat duurzame integratie kan gegarandeerd worden.
Verder heeft het centrum het unieke DentSim®-systeem (DenX Ltd – Israel) waarmee de student leert boren in een virtuele praktijkomgeving. Het DentSim-systeem is een geavanceerd, interactief simulatie- en navigatiesysteem voor trainingen in manuele handvaardigheid en begeleide zelfstudie. Het betreft hier 2 navigatie- en simulatieunits waarop de student autonoom onder continue begeleiding van het systeem, verschillende tandpreparatietechnieken kan aanleren in een virtuele praktijkomgeving . De student kan op eigen tempo driedimensionele tandheelkundige preparatietechnieken inoefenen met continue, objectieve en gestandaardiseerde feedback van het computerbewakingssysteem en met permanente aandacht voor klinische realiteit en ergonomie. Het systeem beschikt over een multi-media instructiecapaciteit, een visuele leerfunctie over het te prepareren werkstuk, een review systeem met visuele en auditieve terugkoppeling en een managementpakket voor beheer van de werkstukken.
De student ziet op een computerscherm de positie van zijn boor en hoe hij een preparatie maakt op een tand. Het computersysteem vergelijkt, op eenvoudige vraag van de student, het resultaat van zijn preparatie met het ideale model en geeft hem nauwkeurige feedbackinformatie over zijn prestatie.
Onderzoek uit het buitenland toonde aan dat deze wisselwerking tussen begeleiding, terugkoppeling en correctie het individuele leerproces versnelt en nieuwe perspectieven opent qua opleiding en onderwijs. De simulatietrainingen op het DentSim-navigatiesysteem bereiden studenten op een realistische manier voor op de confrontatie met de “echte” patiënt.
Contact : School voor Tandheelkunde, Mondziekten en Kaakchirurgie
Kapucijnenvoer 7, bus 7001, 3000 Leuven, tel. 016/33 23 04
Hoofd: Prof. E. Wierinck (Els.Wierinck@med.kuleuven.be)
